Coğrafya

Türkiye’nin ovaları

Akarsuların taşıdığı alüvyonları alçak yerlerde birikmesi ile oluşan düzlüklere ova denir. Türkiye çok dağlık bir ülke olmasına rağmen ovalar da oldukça geniş yer tutar. Türkiye’de özellikle tektonik kökenli ovalar fazladır. Bunun dışında delta ve karstik ovaları da oldukça yaygındır.

Türkiye’deki ovalar coğrafi dağılışa göre, kıyı ovalar ve iç bölge ovaları olmak üzere iki gruba ayrılır.

1 – Kıyı Ovaları: Kıyı ovalarına delta ovaları da denir. Delta ovaları, akarsuların taşıdıkları alüvyonları, denize döküldükleri yerlerde denizin içinde biriktirmesiyle oluşurlar.

Delta ovalarının oluşabilmesi için kıyının sığ olması, akarsuyun yeterli miktarda alüvyon taşıması, gelgitin ve kıyı akıntılarının etkili olmaması gereklidir.

Karadeniz kıyı ovaları

Çarşamba ovası: Yeşilırmak Nehri’nin taşıdığı alüvyonları deniz içerisinde biriktirmesiyle oluşmuş delta ovasıdır.

Bafra ovası: Kızılırmak Nehri’nin döküldüğü  yerde oluşmuş delta ovasıdır.

Sakarya ovası: Sakarya Deltası, bir delta görünümünden çok geniş bir kıyı ovası özelliği gösterir.

Ege kıyı ovaları

 

Bakırçay deltası: Bakırçay Nehri’nin taşıdığı malzemeleri Çandarlı Körfezi’ne biriktirmesiyle oluşmuştur.

Gediz Deltası: Başlangıçta İzmir Körfezi’ne akan Gediz Nehri, körfezin dolma tehlikesi baş gösterince 1886 yılında açılan kanallar ile daha kuzeyde bulunan bugünkü yatağına çekilmiştir. Gediz Deltası, Menemen Ovası olarak da bilinir.

Küçük Menderes Deltası: Küçük Menderes ırmağının getirdiği alüvyonları biriktirmesiyle oluşmuştur. Delta oluşumundan önce eskiden denize bağlantısı olan Efes liman şehri, delta oluşturduktan sonra 10 km kadar içeride kalmıştır.

Büyük Menderes Deltası: Büyük Menderes Nehri’nin körfezi doldurması sonucunda oluşmuştur. Delta ovasının güneydoğusunda bulunan Çamiçi Gölü, Büyük Menderes’in taşıdığı alüvyonları Ege Denizi’ne açılan koyun önünde biriktirmesiyle oluşmuştur.

Akdeniz Kıyı Ovaları

Çukurova: Seyhan ve Ceyhan ırmaklarının biriktirdiği alüvyonlarla oluşmuştur. Çukurova ülkemizin en verimli ve en büyük deltasıdır.

Göksu Deltası: Teşeli Platosu’nu parçalayan Göksu, taşıdığı alüvyonları Silifke önlerinde Akdeniz’e ulaştırır. Bu deltaya Silifke Ovası da denilmektedir.

2 – İç Bölge Ovaları: İç bölgelerdeki ovaların çoğu tektonik kökenlidir. Bu ovalar belirli kırık hatları üzerinde sıralanmıştır. Bu kırık hatlar günümüzde de hareket halinde olduğu için bu ovalar Türkiye’nin etkin deprem kuşağı üzerinde bulunurlar.

Ege bölgesindeki ovalar

Bakırçay Vadisinde: Bergama, Soma, Kırkağaç.

Gediz Vadisinde: Manisa, Akhisar, Turgutlu, Salihli ve Alaşehir.

Küçük Menderes Vadisinde: Torbalı, Tire ve Ödemiş.

Büyük Menderes Vadisinde: Söke, Koçarlı, Aydın, Nazilli ve Sarayköy ovaları bulunur.

Bu ovaların dışında Kütahya, Simav, Afyon ve Sandıklı ovaları bölgedeki tektonik kökenli diğer ovalardır.

Marmara bölgesindeki ovalar

Ergene, Bursa, Balıkesir, Gönen, İnegöl, Karacabey ovaları ve Adapazarı Ovası yer alır.

K.A.F üzerinde bulunan ovalar

Doğu Pasinler Ovası’ndan başlaylarak batıda İzmit Körfezine’ne kadar uzanan hat boyunca yer ovalar şunlardır: Pasinler (hasankale), Erzurum, Erzincan, Suşehri, Niksar, Erbaa, Taşova, Ladik, Merzifon, Suluova, Tosya,  Çerkeş, Bolu, Düzce, Adapazarı, ve Sapanca ovaları.

Doğu Anadolu bölgesindeki ovalar

Muş, Bingöl, Ardahan, Iğdır,  Elazığ, Afşin-Elbistan ve Bulanık ovalardır.

İç Anadolu bölgesindeki ovalar

Konya, Ereğli,  Eskişehir, Kayseri, Develi ve Ankara ovalarıdır.

Akdeniz Bölgesindeki ovalar

Amik, Kahramanmaraş, Burdur, ve Isparta Ovasıdır. Türkiye’deki iç bölgelerdeki ovaların bir bölümü ise karstik kökenlidir. Karstik kökenli ovalar, Batı ve Orta Toroslar üzerinde bulunur. Bu ovalara polye ovaları da denir. Başlıcaları Acıpayam, Korkuteli, Elmalı, Tavas, Çivril, Gembos ve Kestel’dir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir