Sindirim sistemi nasıl çalışır?


Sindirim, sindirim aygıtının değişik bölümlerinde gerçekleşen bir dizi mekanik ve kimyasal olaylar bütününü içerir. Sindirim ağızda başlar; çiğnemeyle birlikte dişler tarafından öğütülen besinler, tükürükle karışırlar, tükürükteki enzimlerse pişmiş nişastayı  sindirmeye başlar. Daha sonra ağızdaki lokma yutulur. Yutağı geçen lokma, yemek borusuna gelir ve kas liflerinin oluşturduğu kasılmalarla aşağıya iner ve mide ağzını aşar. Dinlenme sırasında mide boş, mide kapısıysa açıktır.

Besinin mideye girmesi , mide kapısının örtülmesine, mide kasılmalarına ve mide salgısının çıkmasına yol açar.Midenin karıştırma hareketleri, besinlerin öğütülmesini tamamlar. Besinler, mide salgısıyla karışırlar ve asitleştirilirler. Mide salgısı, protitlerin sindirimini başlatır. Mideden ayrılan besin artık kilüs adını alır. Kilüs çok sıvı kıvamdadır ve onikiparmak bağırsağında oldukça yavaş ilerler (dakikada yaklaşık 2 cm) . Kilüsün gelişiyle, bağırsak salgısı, safra ve pankreas salgısı uyarılır. Pankreas özsuyu, başlıca üç tip besini etkileyen üç çeşit enzim içerir; Proteinleri etkileyen tripsin, karbonhidratları etkileyen amilaz, yağları etkileyen lipaz. Safra, pankreas salgısını etkinleştirir ve yağ asitlerini eritir. Bağırsak salgısıysa yukarıdaki salgıların etkilerini bütünler.

Çok sıvı ve türdeş durumdaki kilüs ince bağırsaktan geçerken bağırsak çıkıntıları düzeyinde temel besin maddeleri  biçiminde emilime uğrar; aynı bçimde su, madensel tuzlar ve vitaminler de emilirler. Ölen ve bağırsak boşluğuna dökülen bağırsak hücreleri ve çok sayıdaki bakteri ile hacmi artan besin artıkları bundan sonra kalınbağırsağa geçerler. ; burada , önce bir mayalanmaya, daha sonra da çürümeye uğrayarak dışkıya dönüşürler. Dışkı, kalınbağırsağın sığamsal hareketleri ile ilerler. Göden bağırsağına gelen dışkı, refleks yoluyla dışkılama dürtüsü uyandırır. Besin geçişinin tümü ortalama 24 saat sürer.

Sindirim Sistemi Hastalıkları

Zehirlenmeler, iltihaplar, enfeksiyon hastalıkları, ülserler, asalak hastalıkları, tıkanmalar, urlar, taş oluşumları gibi birçok hastalık sindirim borusunun değişik organlarını tutabilir. Bu hastalıkların çoğu bulantı, kusma, ishal ya da kabızlık, kusmukta ( hematemez ya da kusmayla kan çıkarma) ya da dışkıda (melena ya da makattan siyah kan gelmesi) kan bulunması, burulmalar, spazmlar ve ağrılar biçimindeki belirtilerle erkenden ortaya çıkar. Bu hastalıkların teşhisi dikkatli bir klinik muayeneyle ve endoskopi incelemeleriyle (yemek borusu içine bakma, göden bağırsağı içine bakma), kan ya da sondayla alınan sindirim sıvısı örneklerinin incelenmesiyle, röntgen incelemeleri ve bazen de parça alma (biyopsi) gibi ek muayenelerle konur.


0 Comments

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir