Kimdir

Necati Cumalı kimdir?

Türk şair, öykü roman ve tiyatro yazarı. Yalın bir duyarlılıkla yazdığı şiirleri, Ege yöresini kırsal kesim insanının sorunlarını anlatan öykü ve romanlarının yanı sıra çağdaş Türk tiyatrosuna kazandırdığı oyunlarıyla da tanınmıştır.

Yunanistan’da, Florina’da doğdu. İlkokulu, Kurtuluş Savaşı sonrası yerleştikleri Urla’da okudu; ortaöğrenimini İzmir Erkek Muallim Mektebi ve İzmir Atatürk Lisesi’nde tamamladı. 1914’de Ankara Hukuk Fakültesi’ni bitirdi. 1945-1948 yılları arasında Ankara’da M.E.B. Güzel sanatlar Genel Müdürlüğünde çalıştı. 1950-1957 arasında İzmir ve Urla’da avukatlık yaptı. Paris Basın Ateşeliğinde memurluk, İstanbul Radyosunda redaktörlük görevlerinde bulundu. 1963,1965 arasında eşinin görevi nedeniyle İsrail ve Paris’te kaldı. Dönüşünde yazarlık tek uğraşı oldu.

Yazın yaşamına şiirle başladı. 1939 yılından başlayarak, ilk şiirleri Urla Halkevi dergisi Ocak’ta ve Yeni İnsanlık, Küllük, Servet-i Fünun, Varlık dergilerinde yayımladı. Gençlik döneminde şiirlerini 1943’te ilk kitabı Kızılçullu Yolu’nda topladı. Şiirini, Garip ve 1940 Kuşağı’nın etkilerinden arındırarak kurmaya çalıştı ve yalın, aydınlık bir duyarlığı lirik şiirlerle yansıttı. Başlıca konuları bireyin güncel kaygıları, sevinçleri ve özlemleri, ayrılık ve acılarıyla birlikte çağın sorunlarıdır.

1955 sonrası öykü, roman ve tiyatro türündeki çalışmalarına yöneldi. İlk öykülerinin toplamı Yalnız Kadın’ı 1957 Sait Faik Hikaye Armağanı’nı kazanan Değişik Gözle kitabı izledi. Öykücülüğünün ikinci evresini oluşturan gerçekçi çizgiye yönelişinin ürünlerinde taşra ve kırsal kesim insanının sorunlarına yöneldi. Romanlarında da bu temayı, özellikle Ege yöresi çerçevesinde işledi. Tütün Zamanı, yağmurlar ve Topraklar, Acı Tütün bu çizgisinin başarılı ürünleri olarak nitelendirildi. Akıcı, şiirsel bir dil kullanması dikkati çekti.

Çağdaş Türk edebiyatının verimli yazarlarından biri olan Cumalı, tiyatro türündeki çalışmalarıyla da başarı sağladı. Oyunları, çeşitli tiyatrolar tarafından sahnelendi. Öykü roman ve oyunlarından bazıları sinemaya uyarlandı.

Yapıtın Özellikleri ve Önemi

Roman, Ege köylüsünün .geleneklerini, değerlerini, tarıma dayalı yaşamını gözler önüne serer. Yazarın çocukluğunun geçtiği yerleri anlatması açısından otobiyografik özellikler taşır. Eser yayımlanmadan senaryo haline getirilmiş ve filme çekilmiştir.

Eserleri

  • Şiir: Kızılçullu Yolu (1943) Harbe Gidenin Şarkıları (1945) Mayıs Ayı Notları (1947) Güzel Aydınlık (1951) Denizin İlk Yükselişi (1954, ilk üç kitaptaki şiirler toplamı) İmbatla Gelen (1955) Güneş Çizgisi (1957) Yağmurlu Deniz (1968, son iki kitap ve yeni şiirleri) Başaklar Gebe (1970) Ceylân Ağıdı (1974) Aç Güneş (1980, toplu şiirler) Bozkırda Bir Atlı (1981) Yarasın Beyler (1982) Tufandan Önce (Bütün şiirler 1’nci cilt, 1983) Aşklar Yalnızlıklar (1985,toplu şiirler I) Kısmeti Kapalı Gençlik (1986, toplu şiirler II)
  • Öykü: Yalnız Kadın (1955) Değişik Gözle (1956) Susuz Yaz (1962) Ay Büyürken Uyuyamam (1969) Makedonya 1900 (1976) Kente İnen Kaplanlar (1976) Dilâ Hanım (1978) Revizyonist (1978) Yakubun Koyunları (1979) Aylı Bıçak (1981)
  • Roman: Tütün Zamanı (1959) Yağmurlar ve Topraklar (1973) Aşk da Gezer (1975)
  • Oyun: Mine (1959) Nalınlar (1962) Derya Gülü (1963) Oyunlar I (Boş Beşik, Ezik Otlar, Vur Emri) (1969) Oyunlar II (Susuz Yaz, Tehlikeli Güvercin, Yeni Çıkan Şarkılar) (1969) Oyunlar III (Nalınlar, Masalar, Kaynana Ciğeri) (1969) Oyunlar IV (Derya Gülü, Aşk Duvarı, Zorla İspanyol) (1969) Oyunlar V (Gömü, Bakanı Bekliyoruz, Kristof Kolomb’un Yumurtası) (1973) Oyunlar VI (Mine, Yürüyen Geceyi Dinle, İş Karar Vermekte) (1977) Yaralı Geyik (1981)
  • Deneme: Niçin Aşk (1971) Senin İçin Ey Demokrasi (1976) Etiler Mektupları (1982)
  • İnceleme: Muzaffer Tayyip Uslu (1956)
  • Günce: Yeşil Bir At Sırtında (1990)
  • Ödülleri: 1957 Sait Faik Hikaye Armağanı Yalnız Kadın ile 1969 Türk Dil Kurumu Şiir Ödülü Yağmurlu Deniz ile 1977 Sait Faik Hikaye Armağanı Makedonya 1900 ile 1981 Kültür Bakanlığı Tiyatro Ödülü Dün Neredeydiniz ile 1984 Yeditepe Şiir Armağanı Tufandan Önce ile

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir