Mitoz Bölünme Nedir?


mitoz

 Mitoz bölünme, tek hücresi bulunan canlılar için üreme görevini, çok hücresi bulunan canlılar için ise; büyüme, yenilenme süreci, yeniden oluşma gibi hareketlerin devam edebilmesi için belirli bir düzeye erişmiş olan hücrenin kendini kopyalaması halinde ikinci hücrenin oluşmasına verilmiş olan isim olarak bilinmelidir. Mitoz bölünme, 1 adet hazırlık ve 4 adet bölünme aşamasını geçirerek son bulur. Genel olarak büyüme çağında bulunan çocuklarda bu bölünme çok fazla bir şekilde gerçekleşir. Kilo artışı, boy uzaması gibi örnekler verilebilir. Aynı zamanda hayvanlarda bilinen en genel örneklerden birisi; kertenkelenin kuyruğunun kopması halinde yeni kuyruk oluşturabilmesi, deniz yıldızının kopmuş olan kollarının yerine yeni kollarını oluşturabilmesi gibi örnekler verilebilir. Bunlar mitoz bölünmenin örneklerinden sayılabilir. Mitoz bölünmenin birkaç aşamasından bahsetmek doğru olacaktır.

Mitoz Bölünme Evreleri Nelerdir?

– İnterfaz Aşaması,

– Profaz Aşaması,

– Metafaz Aşaması,

– Anafaz Aşaması,

– Telofaz Aşaması,

 İnterfaz Aşaması

Bu aşama genelde hazırlık aşaması olarak bilinmektedir. İnterfaz aşamasında bölünmenin meydana gelebilmesi için gereken organellerin yerleşmesi tamamlanır. Bu aşamanın üç bölümü vardır. Bunlar; G1, S ve G2 olarak adlandırılır. G1 kısmında bölünmenin gerçekleşmesi için gereken ATP sentezi, protein sentezi ve organel sayısı ikiye katlanır ve DNA replikasyonu başlar. S aşamasında tamamlanmış olan DNA replikasyonun ardından iki adet iplikli kromozom meydana gelir. Her iplik birbirine sentromeler ile bağlanmaktadır. G2 kısmındaysa bütün bölünme hazırlıkları tamamlanmış hale gelir. Bu aşama, yetişkin insanlar için 24 saatte yani 1 günde tamamlanmaktadır.

Profaz Aşaması

Bir önceki aşamada eşlenmiş olan kromatin sayısı, bu aşamada kısalır ve kalınlaşır. Yeni hücre için gereken kromozomlara dönüşürler. Çekirdek zarı, organel ve çekirdekçikler yavaş yavaş dağılarak büsbütün kaybolurlar. Bu sırada kromozomların rahat bir şekilde hareket etmelerine imkan sağlarlar. Profazın sonlanmasına yakın bütün kromozomlar, hücrenin orta kısmında sıralanarak Profaz aşaması sonlanır.

Metafaz Aşaması

Eşlenmiş olan kromotitler, hücrenin tam olarak orta kısmında bir halka oluşturur veya nadiren hücrenin orta kısmında dağınık bir tarzda dizilirler. Daha sonra ilerleyen sentrozomlar, iğ ipliklerini kromozomlara karşı çevirirler. Yeni hücre oluşumu yavaş yavaş belirginleşir. Hücre ekvatoral kısımdan yavaş bir şekilde boğumlanır. Bu aşama kromozomların en safi şekilde görüldüğü aşama olarak sayılabilir.

Anafaz Aşaması

Bu aşamada ortak organeller, iki adet hücre için de ortak bir şekilde bölünmeye başlayacaktır. İlk olarak benzer anda ikiye ayrılmış olan sentomerlerin birbiri ile eşlenmiş kromatitleri birbirinden ayrılarak, bununla beraber eşlenmiş olan kromatitler, iğ iplikleri ve sentromerleriyle beraber eşit miktarda ikiye ayrılır ve sol ve sağ yönlere doğru çekilirler. Kromatitlerin yönlere ulaşmalarıyla anafaz aşaması son bulur.

Telofaz Aşaması

Bölünmenin son aşaması Telofazdır. Profaz aşamasında kaybolmuş olan çekirdek zarı, organller ve çekirdekçik tekrardan iki yan için de oluşur. Yönlere çekilmiş olan kromatitler, oluşmuş olan çekirdek, zarların içine girerek DNA’yı tamamlar. En son içinde iki hücrenin gereçleri bulunduran tek hücre Metafaz aşamasında boğumlanan kısımdan büsbütün ayrılarak iki farklı hücre halini alır.

Mitoz Bölünmenin Özellikleri

– Mitoz bölünmenin en bilinen özelliği, tüm canlılarda bulunmasıdır.

– Bölünme sonucunda 2n kromozom bulanan bir hücreden 2n kromozom bulunan iki hücre oluşmaktadır.

– Bölünme sonucunda, iki hücre aynı DNA’ya sahip olarak, hücreler tamamen benzer bir şekle girerler.

– Bölünmede, zigotun oluşmasından ölüme kadar devam etmesi, bölünmenin en önemli özelliklerinden sayılmaktadır.

– Bölünmede oluşmuş olan hücrelerin kromozom miktarı değişmez.

– Bölünme, kalıtsal hususiyetleri değiştirmeyerek cinsin devamını sağlamaktadır.

– Bölünme; sitoplazma ve çekirdek bölünmesi olarak iki evrede gerçekleşmektedir.

Kaynak: Çankırı Gündem


0 Comments

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir