Kemoterapi Nedir – Kemoterapi Tedavisi


Kemoterapi
Kemoterapi

Kemoterapi nedir?

Kemoterapi bir veya birden fazla ilaçla genellikle damar yoluyla uygulamak suretiyle kanser hastalığının tedavisidir.

Kemoterapi hastası hangi grup ilaçları kullanmamalıdır?

Eğer hastaların yanı sıra şeker hastalığı, kalp hastalığı, yüksek tansiyon gibi kronik hastalıkları varsa bunla ilgili ilaçlarında herhangi bir değişiklik yapmıyoruz aynı şekilde devamını istiyoruz. Kan sulandırıcı ilaçlar bizim için önemli coumadine diye ağızdan aldığımız bir ilaç var. Kemoterapi ilaçları ile etkileşebiliyor zaten pek çok ilaçla etkileşebiliyor ve kanamaya daha fazla zemin hazırlayabiliyor genellikle kemoterapi sırasında bu ilacı kesip cilt altı düşük moleküllü hepatinlerle değiştiriyoruz daha sonra kemoterapi bittikten sonra tekrar coumadine dönüyoruz. Grip aşıları canlı virüs aşılarıdır.

Canlı virüs aşıları kemoterapi gibi bağışıklık sisteminin baskılayan durumlarda kullanılması sakıncalıdır. Grip aşıları gibi canlı virüs aşılarını önermiyoruz onun dışında da hasta kullanacağı bütün ilaçları doktora danışarak kullanmasını istiyoruz. Aspirin benzeri ilaçlar da kanamaya eğilim yaratabileceğinden yine doktora danışarak onun bilgi dahilinde kullanmasını tercih ederiz.

Kemoterapi öncesi hasta nasıl hazırlanmalıdır?

Kemoterapi
Kemoterapi

Kemoterapi sırasında hastanın lökosit ve trombositlerinin düşeceği enfeksiyonlara ve kanamalara açık olacağı için özellikle dişle ilgili problemlerini kemoterapiye başlamadan önce halletmesini istiyoruz. Diş çekimi ve diğer tedavilerin kemoterapiden hemen evvel halledilmesi hastanın yararına olacaktır. Ameliyat sonrası koruyucu tedaviye veya diğer tedaviler için doktora başvuran hastalarında dikişlerinin alınmasını yaralarının kapanmasını istiyoruz ama burada altını çizmek isterim ki koruyucu kemoterapi için ameliyattan sonraki ilk 6 hafta çok değerlidir ilk 6 hafta içinde tedaviye başlanması mutlaka gereklidir. Bu yüzden dikişlerinin alınması yaraların iyileşmesi için çok da uzun beklememek medikal onkoloğuyla görüşmek gerekir.

Kemoterapi sürecinde hasta nelere dikkat etmelidir?

Kemoterapi süresince hasta nelere dikkat etmelidir: Kemoterapi sırasınca aslında asil istediğimiz hastamızın gündelik yaşamını fazla değiştirmeden, sosyal ilişkilerini, aile ilişkilerini ve iş hayatına çok fazla değiştirmeden götürmesini arzu ediyoruz. Bunun sebebi de hastalarımızın moralinin yüksek olmasına sağlamak. Çünkü hastaların morali ne yüksek olursa her şeyi o kadar kolay kaldırır. Gücü yettiğince sosyal hayattan koparmadan gitsin istiyoruz. Örneğin ben mesela kemoterapi verdiğim zaman genellikle bu 3 haftada bir olur.

Ara kontrol kan sayımlarıyla kanındaki beyaz hücreleri lökositlerin düşmesini takip ediyorum lökositlerinde bir düşme eğilimi görüldüğü zaman hastayı uyarıyorum ve gereken ilaçları kendisine veriyorum ve ateşlenmemesine gayret ediyorum. Tehlikeli olduğu bu dönemde de onun kalabalık ve pis ortamlara, havasız ortamlara girmesini istemiyorum. Genel olarak da hastama bu dönemde daha çok evinde yemek yemesini istiyorum. Evde pişmiş, iyi pişmiş temiz gıdalarla beslenmesini çok kalabalık, havasız ortamlara çok fazla girmemesini arkadaşlarıyla görüşmesini ama dikkatli olmasını öğütlüyorum. Bu dönemde yakın temas istemiyoruz iştahsız ve bulantısı olduğu dönemde de caninin istediği gıdaları tercih etmesini kendisini belli gıdaları yemek için zorlamamasını istiyoruz.

Kemoterapinin yan etkileri nelerdir?

Kemoterapi çoğunlukla damar yoluyla uygulanan ilaçlarla olur. Sistemik yan etkileri vardır en önemli yan etkisi kanımızda bulunan ve vücudumuzun savunmasını sağlayan beyaz hücreleri yani lökosit, pıhtılaşmayı sağlayan trombosit ve bize oksijen taşıyan kırmızı kan hücrelerinde düşüklük yapmasıdır. Bu üç birimde de düşüklük yaptığı için kişi halsizlik hissedecektir. En başta ve kemoterapinin etkilerinin zirve yaptığı yani lökositlerin en düşük olduğu genellikle kemoterapimin 2.haftasına denk gelir. Bu dönemde vücudumuzu enfeksiyonlara açık hale getirebilir. Bunun dışında halsizlik, bulantı, kusma, saç dökülmesi, kabızlık, ishal gibi pek çok yan etkiler vardır. Yan etkiler aslında uygulanan ilaca göre değişebildiği gibi kişiye göre değişebilir. Her hastalıkta kullanılan kemoterapi rejimi farklıdır dolayısıyla yan etkilerde değişiklik gösterir. ilaçlarla birlikte, kişilerin toleransı hastalığa karşı ve ilaçlara karşı gösterdiği tepkilere göre de yan etkiler değişebilir.

Bulantı kusma yan etkisi açısından doğrusu kemoterapi rejimlerimizi yüksek riskli, orta ve düşük riskli diye ayırıyoruz. Yüksek riskli olanlarda başka, orta ve düşük riskli olanlarda başka bulantı giderici ilaçlar kullanıyoruz. Şu anda aslında bu açıdan elimiz çok kuvvetli, bulantı ve kusmayı çok rahatlıkla elimizdeki ilaçlarla bastırabiliyoruz. Bu dönemde yine hastalarımızda bağırsak alışkanlığı değişebilir. Kemoterapi ilaçları genellikle kabızlık yaparlar ama bazen de ishal yapabiliyorlar. Bunu gidermek için de biz hastalarımıza öncelikle beslenme rejimine müdahale edip, kabız olmaması için nasıl beslenmesi gerektiği ya da ishal olmaması için nasıl beslenmesi gerektiği yönde öğütler veriyoruz. Eğer bunlar yetmezse destekleyici ilaçlarımız mevcut bu yan etkilerle onlarla baş ediyoruz. Özellikle meme kanserinde kullandığımız antrasiklin başta olmak üzere pek çok ilacın saç dökücü etkisi vardır. Fakat bu saç dökücü etki geçicidir kemoterapinin etkisi vücuttan kalktıktan sonra saçlar geri döner bu geçici dönemi de peruk ya da başka yöntemlerle geçiştiriyoruz.


0 Comments

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir