Tarih

Keman tarihçesi

Kemanın ve aynı aileden öteki çalgıların (viyola, viyolonsel, kontrbas) kökenini Milattan beş yüzyıl önce Seylan’dan aramak gerekir. Ortaçağ’da, Arabistan ve İran yoluyla Avrupa’ya yayılmıştır.

XVI. yy. da Lyon’lu bir çalgı yapımcısı, bütün Ortaçağ boyunca pek yaygın olan eski bir çalgının, kemençe’nin üzerinde değişiklikler yaparak bugünkü kemanı gerçekleştirdi; kemancılık sanatı, ancak XVII. ve XVIII. yy larda, Cremona’da (İtalya) Amati, Strafivarius, Guarnerius gibi usta ailelerin eliyle kusursuzluğa ulaştı. Büyük İtalyan virtüozları bu ailelerin yaptıkları kemanları, solocu ve orkestranın kralı olarak yücelttiler, doruğa ulaştırdılar. Bununla birlikte, keman gene de uzun süre, folklor müziklerinin ayrıcalıklı çalgısı olarak kalacaktır.

Keman 83 parçadan oluşan kemanın yapımı karmaşık bir iştir: el becerisi ve sanat anlayışı gerektirir.

Teller ve ruh

Bir keman, akçaağaçtan yapılmış bir dip kapak ile, köknardan yapılmış bir üst kapaktan (her ikisi de tellerin gerilimine karşı koyabilmek için tonoz biçimindedir) oluşur ve iki kısım birbirine ağaç kasnaklarla tutturulmuştur. Üst kapak, biçiminde iki delikle delinmiştir. Çalgının, bezeme kıvrımı ile son bulan bir sapı vardır ve bir yandan telliğe, öte yandan gerginliğe ayarlamaya yarayan hareketli kısımlara, yani kulaklara tutturulmuş dört teli (mi, la, re, sol) bulunur. Bir köprü, yayın bütün tellere aynı zamanda dokunmasını önler; titreşimi armoni tablasına geçiren de bu köprüdür. İçeride, köprünün düz bölümü ile zemin arasında bir küçük sap, tiz seslerin mükemmel çıkartılmasına imkan verir. Sol tarafa pest sesleri genişleten bir tahta çubuk yapıştırılmıştır.

Böylece keman, gerek ses perdelerinin genişliği gerek yorum niteliğinin çok yönlülüğüyle, geniş olanaklar sağlar. Burada Niccola Paganini’ye (1782-1840) değinmek gerekir. Bu sanatçı öylesine göz kamaştırıcı bir ustalığa sahiptir ki, şeytan ile gizli bir anlaşma yapmış olduğundan kuşkulanılırdı ve bu yüzden kendisine şeytan kemancı adı verilmişti.

Kaynak: https://www.radyodinle.online/

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir